پردازنده‌های AMD Zen 6؛ ترکیب ۱۲ هسته، کش بیشتر و قدرت بالاتر برای بازی

9 ساعت پیش

0 7 خواندن این مطلب 6 دقیقه زمان میبرد

فهرست مطالب

پردازنده‌های AMD Zen 6؛ ترکیب ۱۲ هسته، کش بیشتر و قدرت بالاتر برای بازی

شرکت AMD با معماری جدید Zen 6 می‌تواند نسل بعدی پردازنده‌های Ryzen را به سطح تازه‌ای از عملکرد برساند. اطلاعات فنی منتشرشده از طراحی پردازنده‌های سروری EPYC Venice نشان می‌دهد که این معماری امکان قرارگیری ۱۲ هسته پردازشی و ۴۸ مگابایت حافظه کش سطح سوم (L3) را در یک چیپلت فراهم می‌کند؛ تغییری که در مقایسه با معماری Zen 5، افزایش ۵۰ درصدی تعداد هسته‌ها و ظرفیت کش در هر چیپلت را نشان می‌دهد.

مطالب مشابه: amd

اهمیت این تغییر فقط به افزایش تعداد هسته‌ها محدود نمی‌شود. طراحی جدید می‌تواند به AMD کمک کند پردازنده‌های گیمینگ قدرتمندتری بسازد که هم از تعداد هسته‌های بیشتری برخوردار باشند و هم از مزایای حافظه کش بزرگ و تأخیر ارتباطی کمتر بهره ببرند.

مطالب مشابه: AMD آخرین پردازنده های Ryzen X3D

این موضوع به‌خصوص برای نسل آینده پردازنده‌های Ryzen X3D اهمیت دارد؛ محصولاتی که به دلیل استفاده از حافظه کش سه‌بعدی، در بسیاری از بازی‌ها عملکرد بسیار خوبی دارند.

معماری Zen 6 چه تغییری نسبت به Zen 5 دارد؟

برای درک اهمیت Zen 6، ابتدا باید با ساختار چیپلت در پردازنده‌های AMD آشنا شویم.

AMD در پردازنده‌های مدرن خود از طراحی چیپلت استفاده می‌کند. به زبان ساده، به‌جای اینکه تمام بخش‌های پردازنده روی یک قطعه سیلیکونی بزرگ قرار بگیرند، بخش‌های مختلف در قالب قطعات کوچک‌تری کنار هم قرار می‌گیرند.

یکی از این بخش‌ها CCD نام دارد؛ یعنی مجموعه‌ای از هسته‌های پردازشی که به حافظه کش L3 مشترک دسترسی دارند.

در معماری Zen 5، هر چیپلت پردازشی استاندارد حداکثر ۸ هسته و ۳۲ مگابایت حافظه کش L3 دارد. اما در Zen 6 این ظرفیت به ۱۲ هسته و ۴۸ مگابایت کش افزایش پیدا می‌کند.

ویژگی	Zen 5	Zen 6
تعداد هسته در هر چیپلت	۸	۱۲
حافظه کش L3 در هر چیپلت	۳۲ مگابایت	۴۸ مگابایت
افزایش تعداد هسته	—	۵۰ درصد
افزایش ظرفیت کش	—	۵۰ درصد

این تغییر به AMD اجازه می‌دهد پردازنده‌ای ۱۲ هسته‌ای بسازد که تمام هسته‌های آن در یک چیپلت قرار گرفته‌اند و از حافظه کش مشترک همان مجموعه استفاده می‌کنند.

چنین طراحی‌ای می‌تواند در برخی شرایط به کاهش تأخیر ارتباطی میان هسته‌ها کمک کند؛ موضوعی که برای بازی‌هایی با پردازش‌های وابسته به یکدیگر اهمیت دارد.

چرا قرار گرفتن ۱۲ هسته در یک چیپلت برای گیمرها مهم است؟

شاید تصور کنید هرچه تعداد هسته‌های پردازنده بیشتر باشد، عملکرد بازی‌ها هم به همان نسبت افزایش پیدا می‌کند؛ اما در عمل موضوع پیچیده‌تر است.

بسیاری از بازی‌ها همچنان به عملکرد چند هسته و رشته پردازشی اصلی وابستگی زیادی دارند. در چنین شرایطی، سرعت هسته‌ها، میزان تأخیر حافظه، ساختار کش و نحوه ارتباط بخش‌های مختلف پردازنده می‌توانند به‌اندازه تعداد هسته‌ها اهمیت داشته باشند.

در برخی پردازنده‌های ۱۲ هسته‌ای مبتنی بر Zen 5، هسته‌ها میان دو چیپلت تقسیم شده‌اند. ارتباط میان دو چیپلت ممکن است در بعضی بارهای کاری نسبت به ارتباط هسته‌های یک چیپلت تأخیر بیشتری داشته باشد.

Zen 6 می‌تواند این وضعیت را تغییر دهد. با قرار گرفتن ۱۲ هسته در یک چیپلت، همه آن‌ها به مجموعه کش مشترک همان چیپلت دسترسی خواهند داشت.

این طراحی به‌خصوص برای بازی‌هایی که می‌توانند بیش از ۸ هسته را به‌طور مؤثر درگیر کنند، امیدوارکننده است. البته نباید انتظار داشت تمام بازی‌ها از این تغییر سود یکسانی ببرند؛ بعضی عناوین همچنان بیشتر به سرعت چند هسته اصلی وابسته هستند.

پردازنده‌های Ryzen X3D با ۱۲ هسته و کش ۱۴۴ مگابایتی؟

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های معماری Zen 6 به آینده پردازنده‌های X3D مربوط می‌شود.

AMD در پردازنده‌های X3D از فناوری 3D V-Cache استفاده می‌کند. این فناوری با اضافه کردن حافظه کش روی ساختار پردازنده، ظرفیت کش در دسترس هسته‌ها را افزایش می‌دهد.

اهمیت این فناوری در بازی‌ها از آنجا ناشی می‌شود که پردازنده می‌تواند داده‌های بیشتری را در حافظه‌ای سریع و نزدیک به هسته‌ها نگهداری کند. در نتیجه، برای دسترسی به بعضی اطلاعات لازم نیست به دفعات به حافظه رم سیستم مراجعه شود.

حالا تصور کنید معماری Zen 6 با ۱۲ هسته در یک چیپلت، با حافظه کش سه‌بعدی ترکیب شود.

در طراحی سروری Venice-X، AMD ترکیب ۴۸ مگابایت کش داخلی و ۹۶ مگابایت حافظه 3D V-Cache را نشان داده است. مجموع این دو به ۱۴۴ مگابایت حافظه کش L3 برای یک چیپلت ۱۲ هسته‌ای می‌رسد.

برای مقایسه، برخی پردازنده‌های X3D فعلی AMD از مجموع ۹۶ مگابایت کش L3 بهره می‌برند.

این نمونه نشان می‌دهد معماری جدید ظرفیت فنی لازم برای چنین ترکیبی را دارد؛ اما هنوز به معنای معرفی یک پردازنده دسکتاپ Ryzen X3D با ۱۲ هسته و ۱۴۴ مگابایت کش نیست.

اگر AMD چنین محصولی را برای بازار دسکتاپ عرضه کند، می‌تواند ترکیب جالبی از تعداد هسته بیشتر و حافظه کش بزرگ‌تر ارائه دهد؛ ترکیبی که هم برای بازی و هم برای برخی کارهای سنگین پردازشی جذاب خواهد بود.

آیا Zen 6 فقط به افزایش تعداد هسته‌ها محدود می‌شود؟

خیر. تغییرات معماری Zen 6 فراتر از افزایش تعداد هسته‌ها و ظرفیت کش است.

AMD در طراحی جدید روی بخش‌های داخلی هسته‌ها نیز کار کرده است تا پردازنده بتواند دستورالعمل‌ها را مؤثرتر پردازش کند.

یکی از این بخش‌ها Branch Prediction یا پیش‌بینی انشعاب است. پردازنده برای اجرای سریع‌تر برنامه‌ها تلاش می‌کند حدس بزند در مرحله بعد چه دستورالعملی باید اجرا شود. اگر این پیش‌بینی اشتباه باشد، بخشی از کار انجام‌شده ممکن است هدر برود و پردازنده مجبور شود مسیر پردازش را اصلاح کند.

در Zen 6، AMD ساختار پیش‌بینی انشعاب را بهبود داده و امکان بازیابی سریع‌تر پس از پیش‌بینی اشتباه را فراهم کرده است.

همچنین حافظه Operation Cache بزرگ‌تر شده و بخش‌های مختلف پردازنده برای پردازش دستورالعمل‌ها توسعه پیدا کرده‌اند.

این تغییرات می‌توانند باعث افزایش IPC شوند.

IPC چیست و چرا برای بازی اهمیت دارد؟

IPC مخفف Instructions Per Clock است و نشان می‌دهد پردازنده در هر چرخه کاری چه تعداد دستورالعمل را اجرا می‌کند.

به زبان ساده، دو پردازنده با فرکانس یکسان لزوماً عملکرد یکسانی ندارند. اگر یکی از آن‌ها در هر چرخه دستورالعمل‌های بیشتری اجرا کند، ممکن است در شرایط مشابه سریع‌تر باشد.

به همین دلیل، افزایش IPC حتی بدون افزایش چشمگیر فرکانس پردازنده می‌تواند به بهبود عملکرد منجر شود.

در اطلاعات فنی منتشرشده از AMD، برای نسخه متراکم Zen 6c حدود ۲۷ درصد افزایش میانگین هندسی IPC در مجموعه‌ای از بارهای کاری سرور و هوش مصنوعی نسبت به Zen 5 گزارش شده است.

اما این عدد را نباید به‌عنوان افزایش ۲۷ درصدی عملکرد بازی‌ها در نظر گرفت. این نتیجه مربوط به Zen 6c و بارهای کاری مشخص است و عملکرد نهایی هسته‌های استاندارد Zen 6 در بازی‌ها هنوز باید با آزمایش‌های مستقل مشخص شود.

تأثیر Zen 6 بر آینده پردازنده‌های ۲۴ هسته‌ای

افزایش تعداد هسته‌ها در هر چیپلت فقط برای پردازنده‌های ۱۲ هسته‌ای اهمیت ندارد.

اگر AMD دو چیپلت ۱۲ هسته‌ای را در یک پردازنده دسکتاپ ترکیب کند، از نظر طراحی امکان ساخت مدل ۲۴ هسته‌ای نیز فراهم می‌شود.

چنین پردازنده‌ای می‌تواند برای کاربرانی جذاب باشد که علاوه بر بازی، فعالیت‌هایی مانند رندر سه‌بعدی، تدوین ویدئو، کامپایل نرم‌افزار و اجرای هم‌زمان چند برنامه سنگین را انجام می‌دهند.

البته تعداد هسته بیشتر به‌تنهایی تضمین‌کننده عملکرد بهتر در تمام برنامه‌ها نیست. نرم‌افزار مورد استفاده، فرکانس پردازنده، توان مصرفی، سیستم خنک‌کننده و نحوه مدیریت رشته‌های پردازشی هم اهمیت دارند.

همچنین هنوز باید منتظر معرفی رسمی مدل‌های دسکتاپ Ryzen مبتنی بر Zen 6 ماند تا مشخص شود AMD چه ترکیب‌هایی را برای بازار مصرف‌کننده در نظر گرفته است.

آیا Zen 6 می‌تواند بهترین پردازنده گیمینگ AMD باشد؟

با توجه به تغییرات اعلام‌شده، Zen 6 ظرفیت زیادی برای تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین نسل‌های پردازنده‌های گیمینگ AMD دارد.

ترکیب ۱۲ هسته در یک چیپلت، ۴۸ مگابایت کش L3، بهبودهای معماری و امکان استفاده از حافظه 3D V-Cache می‌تواند زمینه ساخت پردازنده‌های X3D قدرتمندی را فراهم کند.

یکی از مزیت‌های احتمالی این طراحی، کاهش نیاز به انتخاب میان تعداد هسته بیشتر و ساختار ساده‌تر تک‌چیپلتی است. در نسل‌های فعلی، کاربرانی که به سراغ پردازنده‌های ۸ هسته‌ای X3D می‌روند، از مزایای کش بزرگ بهره می‌برند؛ درحالی‌که مدل‌های چندچیپلتی Ryzen 9 هسته‌های بیشتری برای کارهای سنگین دارند.

Zen 6 می‌تواند این فاصله را کمتر کند و امکان ترکیب تعداد هسته بیشتر با حافظه کش بزرگ را فراهم سازد.

بااین‌حال، عملکرد واقعی به عوامل دیگری هم بستگی دارد؛ از جمله فرکانس نهایی، توان مصرفی، طراحی محصولات X3D و نحوه زمان‌بندی پردازش‌ها در بازی‌ها.

بنابراین تا زمان انتشار بررسی‌های مستقل، نمی‌توان درباره میزان افزایش FPS یا برتری قطعی این پردازنده‌ها نسبت به نسل فعلی نظر نهایی داد.

جمع‌بندی؛ چرا باید منتظر Zen 6 بمانیم؟

معماری Zen 6 یکی از تغییرات مهم AMD در مسیر توسعه پردازنده‌های Ryzen محسوب می‌شود. افزایش تعداد هسته‌های هر چیپلت از ۸ به ۱۲، رشد حافظه کش L3 از ۳۲ به ۴۸ مگابایت و بهبود بخش‌های داخلی پردازنده، همگی می‌توانند زمینه‌ساز نسل تازه‌ای از پردازنده‌های قدرتمند باشند.

جذاب‌ترین احتمال، عرضه پردازنده‌های Ryzen X3D با ۱۲ هسته در یک چیپلت و حافظه کش بسیار بزرگ است؛ محصولی که شاید بتواند عملکرد گیمینگ و توان پردازشی چند‌هسته‌ای را بهتر از گذشته در کنار هم قرار دهد.

بااین‌حال، هنوز مشخصات نهایی پردازنده‌های دسکتاپ Zen 6 و نتایج واقعی آن‌ها در بازی‌ها منتشر نشده است. آنچه فعلاً می‌دانیم، ظرفیت امیدوارکننده معماری جدید است؛ نه عملکرد قطعی محصولات آینده.

اگر قصد خرید سیستم گیمینگ دارید، بهتر است تصمیم خود را بر اساس پردازنده‌های موجود و بررسی‌های واقعی بگیرید. اما اگر به دنبال ارتقای نسل بعدی هستید، Zen 6 یکی از معماری‌هایی است که ارزش دنبال کردن دارد.